Gerede, Çerkeş, Eskipazar, Karabük, Yenice, Devrek ve Zonguldak’ı kapsayan toplam 288 kilometrelik bir alandan geçerek Filyos’tan Karadeniz’e dökülen Gerede Çayı, son yıllarda ciddi çevre kirliliği ve zehirli atıklarla gündemde. Gerede Çayı Temiz Aksın Platformu (GEÇTAP) Koordinatörü Mehmet Emin Aslan, bugün Karabük’te düzenlediği basın toplantısında durumu “İmdat! Zehirleniyoruz!” sözleriyle özetledi. Aslan, Gerede Çayı’nın artık bir yaşam kaynağı olmaktan çıkıp adeta bir “ölüm nehri“ne dönüştüğünü ifade etti.

“Sanayiye Evet, Kirliliğe Hayır!”

Toplantının açılış konuşmasında Aslan, “Bugün burada toplanmamızın sebebi, bu çevre kirliliği ve zehirlenme tehlikesine karşı kamuoyunun dikkatini çekmektir. Gerede’den Filyos’a kadar aynı havzada yaşayan bizler, hep birlikte bu sorunu çözmek için mücadelemizi güçlendirmek zorundayız” dedi. Anayasa’nın 56. maddesini hatırlatarak sağlıklı bir çevrede yaşamanın herkesin hakkı olduğunu vurgulayan Aslan, “Devlet ve vatandaşlar, çevre sağlığını korumakla yükümlüdür. Ancak Gerede Çayı’na her gün arıtılmadan deşarj edilen 15 bin ton kirli endüstriyel atık, bu hakkı açıkça ihlal etmektedir” diye konuştu.

Gerede Çayı: Zehir Taşıyan Kanalizasyona Dönüştü

Aslan, Gerede Çayı‘nın mevcut durumunu şu sözlerle özetledi: “Bolu Aladağ’dan doğup Köroğlu Dağları’nın eteklerinden akan bu su kaynağı, Ankara’ya su aktarıldıktan sonra Gerede Karma OSB ve Deri OSB’den boşaltılan arıtmasız atıklarla adeta zehir taşıyan bir kanalizasyona dönüşmüştür. Bozulan doğal denge, kötü koku, balık ölümleri ve halk sağlığını tehdit eden kimyasal içerikler hem bugünümüzü hem de geleceğimizi tehdit ediyor.”

Fabrika Atıkları ve Yetersiz Arıtma Tesisleri

Aslan, Gerede Çayı’ndaki kirliliğin başlıca nedenlerini detaylı şekilde açıkladı:

1. Deri OSB’deki Artış: 2022 yılında 38 olan fabrika sayısının 72’ye ulaştığını belirtti.
2. Yetersiz Arıtma Tesisleri: Yeni inşa edilen arıtma tesisinin yetersiz olduğu ve şu an aktif şekilde çalışmadığını vurguladı.
3. Karma OSB’deki Durum: Karma OSB’deki fabrikaların arıtma sistemlerini aktif hale getirememesi nedeniyle kirli atıkların Gerede Çayı’na karıştığını ifade etti.
4. Tekke Barajı: 2024 yılı sonunda devreye girecek olan barajdan OSB’lere günde 8 bin 600 ton temiz su tahsis edilmesinin, arıtmasız üretimin artmasına neden olacağına dikkat çekti.

“TBMM Araştırma Komisyonu Kurulmalı”

Platform olarak 644 gündür mücadele ettiklerini belirten Aslan, “Bakanlık ve yerel yönetimlerle diyalog kurmamıza rağmen kirlilik artmaya devam ediyor. Bu nedenle artık TBMM’de bir Araştırma Komisyonu kurulmasını talep ediyoruz. Bu sorun sadece bölgesel değil, ulusal bir sorundur ve acil müdahale gerektiriyor” dedi.

“Birlikte Harekete Geçmeliyiz”

Aslan, farkındalık artırma amacıyla çeşitli toplantılar düzenlediklerini ve Karabük’te bir panel ya da çalıştay gerçekleştirilmesi gerektiğini ifade etti. “Halkımızı, sivil toplum kuruluşlarını ve siyasileri bu mücadelede yanımızda görmek istiyoruz” diyerek çağrısını yineledi. Merhum gazeteci Mustafa Yanık’ın yıllar önce bu soruna dikkat çektiğini hatırlatan Aslan, “Bugün bu mücadeleyi ileri taşımak hepimizin görevidir” dedi.

Karabük Milletvekillerine Çağrı

Gerede Çayı Temiz Aksın Platformu, Karabük milletvekillerinden de bu konuda destek bekliyor. “Milletvekillerimizin bu çevre felaketine karşı TBMM’de bir Araştırma Komisyonu kurulması için harekete geçmesini talep ediyoruz” diyen Aslan, sözlerini şu şekilde tamamladı: “Bu sadece Karabük’ün değil, tüm bölgenin ortak sorunudur. Hep birlikte sesimizi yükseltelim!”

Önerilen Çözüm Önerileri

1. Arıtma Tesislerinin Aktifleştirilmesi: Deri OSB ve Karma OSB’deki tüm fabrikaların arıtma sistemlerini derhal aktif hale getirmesi.
2. Denetimlerin Artırılması: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından düzenli ve bağımsız denetimler yapılması.
3. Yeni Mevzuatlar: Çevre kirliliğini önlemek için daha katı düzenlemelerin getirilmesi.
4. Halk Katılımı: Yerel halkın ve sivil toplum kuruluşlarının karar alma süreçlerine dahil edilmesi.

Eskipazar Ekonomik Kalkınma Derneği Başkanı da olan GEÇTAP Platform Sözcüsü Mehmet Emin Aslan’ın konuşması sonrsında sırasıyla Karabük Tema Vakfı İl Temsilcisi Doç.Dr Murat Alan, Gazeteci Büyüğümüz Fikret Gökçe, Yenice Platform Üyesi Gazeteci Abimiz Mustafa Akay ve  Gerede’de kirliliğin adeta içinde yaşayan köylülerin temsilcisi Mustafa Halıcı da birer açıklama yaptılar. O açıklamaları da ayrıca haber yapacağız.